ماژولهای LCD کاراکتری: راهنمای 16×2، 16×4 و 20×4 برای سازندگان OEM
پاسخ کوتاه: ماژول LCD کاراکتری نمایشگری تکرنگ است که متن را در شبکهای ثابت از خانههای کاراکتری نشان میدهد؛ مثلاً 16 کاراکتر در 2 خط (16×2)، یا 16 × 4 و 20 × 4. هر خانه یک ماتریس نقطهای کوچک است، معمولاً 5 × 8 نقطه، و کنترلرِ روی ماژول حروف، اعداد و چند نماد سفارشی را از فونت داخلیاش رسم میکند. بسیاری از ماژولها کنترلر سازگار با HD44780 و رابط موازی (parallel) دارند؛ نسخههای I²C، SPI یا UART هم موجود است.
اگر محصول فقط به چند خط متن و نمادهای ساده نیاز دارد، LCD کاراکتری انتخاب مناسبی است. اگر گرافیک آزاد، فونت بزرگتر یا تصویر لازم است، سراغ LCD گرافیکی یا TFT بروید.
دریافت پیشنهاد قیمت واتساپ +86 134 3360 8240 کاتالوگ LCD تکرنگ
فرمتهای رایج LCD کاراکتری
| فرمت | کاراکتر × خط | کاربرد معمول |
|---|---|---|
| 16×1 / 16×2 (معروف به 1602) | 16 × 1 یا 16 × 2 | نمایش وضعیت ساده، مقادیر تنظیم (setpoint) و منوهای کوتاه |
| 16×4 | 16 × 4 | چند مقدار اندازهگیریشده یا یک منوی کوتاه در یک صفحه |
| 20×2 / 20×4 (معروف به 2004) | 20 × 2 یا 20 × 4 | منوهای ابزار دقیق و کنترلرها که در هر خط متن بیشتری دارند |
| 24×2, 40×2, 40×4 | خطوط عریضتر | پنلهای بزرگتر؛ ماژول 40×4 معمولاً دو بخش کنترلر با خطوط enable جداگانه دارد |
دو فرمت با تعداد کاراکتر یکسان باز هم ممکن است در ابعاد بیرونی، ناحیهٔ دید، ارتفاع کاراکتر، سوراخهای نصب و محل کانکتور با هم فرق داشته باشند؛ پس بهجای تکیه بر نام فرمت، نقشهها را با هم مقایسه کنید. برای آدرسدهی 8×1، 16×1 و 40×2، از جمله نوع 16×1 دوتکه (split)، مطلب LCDهای کاراکتری 16×1، 8×1 و 40×2 را ببینید.
رابط و ترتیب پایهها (pinout)
بیشتر LCDهای کاراکتری سازگار با HD44780 از باس موازی در حالت 8 بیتی یا 4 بیتی استفاده میکنند. یک چیدمان رایج 16 پایه این است:
| پایه | سیگنال | کاربرد |
|---|---|---|
| 1 | VSS | زمین |
| 2 | VDD | تغذیهٔ منطق |
| 3 | V0 | تنظیم کنتراست |
| 4 | RS | انتخاب رجیستر (فرمان یا داده) |
| 5 | R/W | خواندن یا نوشتن |
| 6 | E | پالس enable |
| 7–14 | DB0–DB7 | باس داده (در حالت 4 بیتی فقط DB4–DB7 استفاده میشوند) |
| 15 / 16 | A / K | آند و کاتد LED بکلایت، در صورت وجود |
این ترتیب رایج است اما همهجا یکسان نیست: بعضی ماژولها پایههای بکلایت را اول میگذارند، هدر 14 پایه و بدون بکلایت دارند یا یک آداپتور I²C رویشان نصب شده است؛ مطلب آداپتورهای I2C برای LCD کاراکتری را ببینید. جدول پایهها، ولتاژ تغذیه (هر دو نسخهٔ 5 V و 3.3 V وجود دارد) و زمانبندی را همیشه در دیتاشیت خود ماژول بررسی کنید.
فرمانهای HD44780 و راهاندازی اولیه (initialization)
کنترلرهای سازگار با HD44780، مانند ST7066U، SPLC780D و KS0066، یک مجموعهدستور کوچک و مشترک دارند. وقتی RS پایین (low) است، هر بایتی که به ماژول نوشته شود فرمان است؛ وقتی RS بالا (high) است، همان بایت دادهٔ کاراکتر محسوب میشود. زمانبندی کنترلرهای سازگار ممکن است با هم فرق داشته باشد، پس دیتاشیت ماژول را بررسی کنید.
| فرمان | Hex | کارکرد |
|---|---|---|
| پاک کردن نمایشگر (Clear display) | 0x01 | نمایشگر را پاک میکند و مکاننما را به آدرس 0 برمیگرداند؛ حدود 1.52 ms |
| بازگشت به ابتدا (Return home) | 0x02 | مکاننما را به آدرس 0 برمیگرداند و هر جابهجایی (shift) نمایشگر را خنثی میکند؛ حدود 1.52 ms |
| تنظیم حالت ورود (Entry mode set) | 0x04–0x07 | جهت حرکت مکاننما و جابهجایی نمایشگر بعد از هر کاراکتر؛ 0x06 مکاننما را بدون جابهجا کردن نمایشگر به راست میبرد |
| روشن/خاموش کردن نمایشگر (Display on/off control) | 0x08–0x0F | بیتهای نمایشگر، مکاننما و چشمکزدن؛ 0x0C نمایشگر را روشن و مکاننما را خاموش میکند |
| جابهجایی مکاننما یا نمایشگر (Cursor or display shift) | 0x10–0x1F | مکاننما را جابهجا میکند یا کل نمایشگر را به چپ یا راست اسکرول میکند |
| تنظیم عملکرد (Function set) | 0x20–0x3F | پهنای باس، تعداد خطها و فونت؛ 0x28 حالت 4 بیتی، 2 خط و فونت 5×8 نقطه را انتخاب میکند و 0x38 همین تنظیم را در حالت 8 بیتی |
| تنظیم آدرس CGRAM (Set CGRAM address) | 0x40–0x7F | حافظهٔ کاراکترهای سفارشی را برای نوشتن انتخاب میکند |
| تنظیم آدرس DDRAM (Set DDRAM address) | 0x80–0xFF | مکاننما را به یک موقعیت روی نمایشگر میبرد: 0x80 بهعلاوهٔ آدرس |
بیشتر فرمانها در فرکانس معمول اسیلاتور حدود 37 µs طول میکشند. یا همین مدت صبر کنید، یا با RS پایین و R/W بالا، فلگ busy را روی DB7 بخوانید. اگر R/W به زمین وصل شده باشد، تنها راه استفاده از تأخیر ثابت است.
آدرسهای DDRAM برای هر خط
| فرمت | خط 1 | خط 2 | خط 3 | خط 4 |
|---|---|---|---|---|
| 16×2, 20×2 | 0x00 | 0x40 | – | – |
| 16×4 | 0x00 | 0x40 | 0x10 | 0x50 |
| 20×4 | 0x00 | 0x40 | 0x14 | 0x54 |
برای بردن مکاننما به ابتدای خط 2، مقدار 0x80 + 0x40 = 0xC0 را بفرستید. در نمایشگر 20×4، خطهای 3 و 4 با 0x94 و 0xD4 شروع میشوند. چون خط 3 در حافظه ادامهٔ خط 1 است، متنی که از انتهای خط 1 بیرون بزند در 20×4 روی خط 3 ظاهر میشود، نه خط 2. ماژول 40×4 دو بخش کنترلر دارد که هرکدام مثل یک نمایشگر 40×2 و با خط enable مخصوص خودش آدرسدهی میشود.
ترتیب راهاندازی در حالت 4 بیتی
- پس از بالا آمدن ولتاژ تغذیه دستکم 40 ms صبر کنید (دیتاشیت اصلی 15 ms پس از رسیدن به 4.5 V و 40 ms پس از رسیدن به 2.7 V را ذکر کرده است).
- مقدار 0x3 را بهعنوان نیبل بالا (high nibble) بفرستید و بیش از 4.1 ms صبر کنید.
- دوباره 0x3 را بفرستید و بیش از 100 µs صبر کنید.
- برای بار سوم 0x3 را بفرستید.
- با فرستادن 0x2 به حالت 4 بیتی بروید. از اینجا به بعد هر بایت در دو نیبل فرستاده میشود؛ اول نیبل بالا.
- به ترتیب بفرستید: function set با 0x28، خاموش کردن نمایشگر با 0x08، پاک کردن با 0x01 (حدود 1.52 ms صبر کنید)، entry mode با 0x06 و در پایان روشن کردن نمایشگر با 0x0C.
این ترتیب چه کنترلر در حالت 8 بیتی روشن شده باشد چه در حالت 4 بیتی، درست کار میکند؛ دلیل اینکه با سه نیبل 0x3 شروع میشود هم همین است. اگر نمایشگر فقط یک ردیف مربع توپر نشان میدهد و چیز دیگری دیده نمیشود، راهاندازی کامل نشده است؛ اگر همهٔ پیکسلها تیرهاند، کنتراست بیش از حد بالا تنظیم شده است.
کاراکترهای سفارشی
در CGRAM جای هشت کاراکتر سفارشی 5×8 با کدهای 0x00 تا 0x07 وجود دارد. برای تعریف کاراکتر n، فرمان Set CGRAM address را با مقدار 0x40 + n × 8 بفرستید، هشت بایت الگوی نقطهها را بنویسید (در هر ردیف، پنج بیت پایین)، و پیش از نوشتن دوبارهٔ متن یک فرمان Set DDRAM address بفرستید. از آن به بعد، نوشتن کد n روی نمایشگر همان کاراکتر سفارشی را نشان میدهد.
مشخصات LCD کاراکتری را برای محصول OEM چطور تعیین کنیم
- محتوا. تعداد کاراکترها و خطهایی را که طولانیترین صفحهٔ محصول لازم دارد بشمارید و نمادهای سفارشی را فهرست کنید. کنترلرهای سازگار با HD44780 در هر لحظه حداکثر هشت کاراکتر دلخواه (user-defined) را نگه میدارند و فونت داخلی هم بسته به نسخهٔ کنترلر فرق میکند.
- مُد LCD و بکلایت. مشخص کنید حالت مثبت میخواهید یا منفی، نوع کریستال مایع چه باشد (STN، FSTN و غیره) و آیا بکلایت لازم است. راهنمای انواع LCD تکرنگ را ببینید.
- رابط. باس موازی، I²C، SPI یا UART و ولتاژ منطق باید با سیستم میزبان (host) جور باشد.
- مکانیک. ابعاد بیرونی، ناحیهٔ دید، نحوهٔ نصب و روش اتصال را بررسی کنید (پینهدر، FPC یا زبرا؛ مطلب FPC در برابر FFC و انواع اتصال LCD را ببینید).
- شرایط محیطی. دمای کار و انبارش، جهت دید و شرایط نوری را اعلام کنید تا مادهٔ کریستال مایع، پلاریزور و بکلایت بر همین اساس بررسی شوند.
مدل مرجع LCD کاراکتری SuccessLCD
مدل S4132D یک شیشهٔ LCD مرجع کاراکتری 20 × 4 از نوع STN در حالت مثبت است. اتصال آن با زبرا و از طریق نواحی تماس ITO انجام میشود و حداقل ناحیهٔ دیدش 77.30 × 26.00 mm است. چون فقط شیشهٔ مرجع است، برد کنترلر ندارد؛ کنترلر، بکلایت و نوع اتصال برای هر پروژه تعریف میشوند. برای طرح سفارشی یا ترکیب متن و آیکون، LCD سگمنتی سفارشی را ببینید.
ویدئو: آشنایی با ماژولهای LCD کاراکتری
این ویدئوی کوتاه SuccessLCD توضیح میدهد 16×2، 16×4 و 20×4 یعنی چه، خانههای متن و کنترلر روی ماژول چطور کار میکنند، رابط موازی رایج 16 پایه چیست و چه مشخصاتی را باید تعیین کرد، و شیشهٔ مرجع کاراکتری 20 × 4 مدل S4132D را هم بهعنوان نمونه نشان میدهد.
پرسشهای متداول دربارهٔ LCD کاراکتری
منظور از 16×2 یا 1602 در LCD چیست؟
یعنی نمایشگر در هر یک از 2 خط، 16 کاراکتر نشان میدهد. «1602» نام کوتاه و رایج همین فرمت است و «2004» به 20 کاراکتر × 4 خط اشاره دارد.
تفاوت LCD کاراکتری و LCD گرافیکی چیست؟
در LCD کاراکتری، متن با فونت داخلی و در خانههای ثابت نشان داده میشود. در LCD گرافیکی هر پیکسلِ ناحیهٔ dot-matrix جداگانه آدرسدهی میشود؛ بنابراین هر اندازه فونت، آیکون و گرافیک ساده را میتوان نمایش داد، اما در عوض کار رسم بیشتری به دوش سیستم میزبان میافتد.
آیا LCD کاراکتری میتواند بهجای باس موازی از I²C استفاده کند؟
بله. بعضی ماژولها از اصل کنترلر سریال دارند و بسیاری از ماژولهای موازی هم با یک آداپتور I²C به کار میروند. کنترلر، آدرس و ولتاژ منطق را برای همان مدل دقیق ماژول بررسی کنید.
آیا LCD کاراکتری میتواند نمادهای سفارشی نشان دهد؟
بله، اما با محدودیت. کنترلرهای سازگار با HD44780 در هر لحظه حداکثر هشت کاراکتر دلخواه (user-defined) را پشتیبانی میکنند. برای محصولی که نماد یا آیکون زیادی لازم دارد، LCD سگمنتی سفارشی یا LCD گرافیکی احتمالاً گزینهٔ بهتری است.
برای گرفتن پیشفاکتور LCD کاراکتری سفارشی چه اطلاعاتی بفرستم؟
فرمت کاراکتری، نمونهٔ صفحهها، مُد و رنگ LCD، نیاز به بکلایت، رابط و ولتاژ، ابعاد بیرونی و ناحیهٔ دید، روش اتصال، شرایط محیط کار و تعداد پیشبینیشده را بفرستید. مطلب چه اطلاعاتی در RFQ ماژول LCD بنویسیم را ببینید.
چطور مکاننما را به خط دوم LCD 16×2 ببرم؟
فرمان Set DDRAM Address را با مقدار 0xC0 بفرستید؛ یعنی 0x80 بهعلاوهٔ آدرس شروع خط 2 که 0x40 است. در نمایشگر 20×4، خط 3 با 0x94 و خط 4 با 0xD4 شروع میشود.
برای محصولتان LCD کاراکتری لازم دارید؟ مدلهای مرجع LCD و LCM تکرنگ را ببینید یا برای بررسی مهندسی، نیازهای LCD کاراکتری خود را بفرستید. برای فرمت کاراکتری یا بکلایت سفارشی، ماژولهای LCD سفارشی را ببینید.
